blog

Column: Vissen

Publicatie

12 jun 2018

Auteur

Henk Leegwater, Lexxin

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

innovatie, technologie

We worden steeds creatiever in het omgaan met het variabele aanbod van wind- en zonne-energie, nadat we jaren gewend waren aan een fossiele energiestroom naar wens.

Laatst hoorde ik een paar voorbeelden. Zo is het een slim idee om vriesinstallaties extra diep te koelen als er energie over is, zodat als het energieaanbod lager is, er geen of minder energie hoeft te worden gebruikt. Slim en innoverend? Ik was onlangs op vakantie en zag zowel in een middeleeuws kasteel, alsook op een oude boerenhoeve een ijskast waarin met staven ijs het voedsel koel werd gehouden. Het ijs kwam uit de winterperiode en werd met stro geïsoleerd opgeslagen in een kelder. Eeuwen geleden deden we dit dus al.

Innoveren met bestaande technologie

Vorige keer schreef ik al dat waterschappen besloten hebben het waterniveau in de polders niet meer strak te regelen, maar dit te laten afhangen van het energieaanbod. Nieuw? Vier eeuwen geleden in de tijd van Jan Adriaanszoon Leeghwater kon het niet eens anders, omdat windmolens hiervoor rechtstreeks werden ingezet.

In de negentiende eeuw ontdekte de Duitse fysicus het naar hem genoemde Magnus-effect: bij draaiing van een rond voorwerp, zoals een cilinder of een bal, ontstaat dwars op de luchtstroom een kracht. Onder andere voetballers gebruiken dat om goals om een hoekje te maken, maar ook de Flettner-rotor werkt volgens dit principe. Begin van de twintigste eeuw voeren er schepen met draaiende cilinders voor voortstuwing over de oceanen. Vanwege de goedkope olie zijn ze verdwenen, maar nu vaart onder andere Maersk er weer mee. Het bedrijf Norsepower brengt deze technologie op de markt. Hun CEO stelt dat zij in staat zijn geweest om bestaande technologie opnieuw toe te passen.

Zeeschepen worden tegenwoordig ook weer gedeeltelijk met moderne zeilen in de vorm van kites (vliegers, red.) aangedreven. Eerder al liet Maersk hun schepen vanwege brandstofverbruik en CO2-emissie langzamer varen, zodanig dat hun snelheid vergelijkbaar is met die van de zeilschepen in de negentiende eeuw. Wie weet komen de hooikist en de zeppelin ook weer terug. Laten we vooral niet vergeten te innoveren met bestaande technologie, zou ik zeggen.

In de zon zitten

Soms heb je een omweg nodig om weer thuis te komen. Maar als je slim bent, blijf je gewoon thuis, zoals de visser in het volgende verhaal. Een verhaal dat ik veertig jaar geleden tegenkwam en zo intrigerend vond dat ik het altijd heb onthouden.

Een idealistische, pas afgestudeerde ontwikkelingswerker gaat naar een warm land ergens rond de evenaar om de mensen te leren hoe ze een beter leven zouden kunnen leiden. Aangekomen in een dorp gaat hij meteen aan de slag. Het is rond het middaguur en hij ziet een man voor een hut in de zon zitten. Hij vraagt hem of hij geen werk heeft “Jazeker”, antwoordt de man, “ik ben visser en ik heb vanmorgen twee vissen gevangen die mijn vrouw nu aan het klaarmaken is voor onze maaltijd.” “Wat ga je dan vanmiddag doen?” “Niets”, antwoordt de visser, “want wij hebben genoeg aan ieder één vis.” “Maar als je vanmiddag weer gaat vissen, kun je er vast weer twee vangen”, oppert de ontwikkelingswerker. “Ik denk het wel, maar ik zei al, we hebben ieder aan één vis genoeg.” De ontwikkelingswerker: “Maar die kun je dan verkopen en als je dat lang genoeg gedaan hebt, kun je een bootje kopen om wat verder het water op te gaan, zodat je zowel ‘s morgens, als ‘s middags wel vier vissen kunt vangen.” “Maar we hebben toch genoeg aan twee vissen”, antwoordt de visser. “Ja, maar als je die ook weer verkoopt, kun je na een tijdje een boot met een motor kopen en dan wel acht vissen ‘s morgens en acht vissen ‘s middags vangen die je op twee na weer kunt verkopen.”

De visser herhaalt zijn eerdere antwoord en vraagt waar dit toe leidt. De ontwikkelingswerker: “ Uiteindelijk heb je zo veel geld, dat je een hele grote boot kunt kopen waarop je je personeel kunt veroorloven. Dan hoef je ‘s morgen alleen maar te kijken of alles goed gaat en dan kun je ‘s middags lekker in de zon gaan zitten.”

Henk Leegwater is onafhankelijk consultant.
Reacties welkom – henk.leegwater@lexxin.com

Bron: Petrochem 6-2018

Henk Leegwater, Lexxin

Neem contact op - Bekijk profiel